Linux: Orientatie

Les 02 - Wegwijs, basisinstellingen en systeemidentiteit.

Overzicht

Les Kern Inhoud
1 VMware voorbereiden en Ubuntu installeren Voorbereiding, ISO, virtuele hardware, installatie en zelfstandig starten.
2 Wegwijs, basisinstellingen en systeemidentiteit Oriëntatie, veilige CLI, hostnaam, gebruiker, home en basisconfiguratie.
3 Bestanden, directories, paden en basiscommando's GUI-bestandsbeheer, absolute/relatieve paden en veilige terminalroute.
4 Gebruikers, groepen en minimale rechten Users, groups, root, sudo, home-directories en authenticatie/autorisatie.
5 Software, standaardapps en systematisch opleveren App Center, repositories, apt, installatie/verwijdering, bestandskoppeling, herstel en overdracht.
6 Integrale praktijktoets Zelfstandig inrichten, controleren, herstellen en opleveren.

Programma van vandaag

  • Ubuntu goed geinstalleerd?
  • Instellingen bekijken & veranderen
  • Orienteren in GUI & CLI

Met ctrl + alt + T kan je de terminal openen.

3 type studenten

  • Studenten die Ubuntu correct hebben geïnstalleerd.
  • Studenten die Ubuntu nog niet hebben geïnstalleerd.
  • Studenten die nog niets hebben geïnstalleerd.

Meest voorkomende fouten

  • De VM is geïnstalleerd in OneDrive. De VM moet rechtstreeks op de C: schijf staan, niet in Mijn documenten.
  • Studenten hebben op ‘Update’ geklikt in plaats van op ‘Skip’.

Systeemidentiteit en basisinstellingen

Gebruik deze commando's alleen om informatie te bekijken; ze wijzigen niets.

Commando Volledige naam Beschrijving
hostnamectl Hostname Control Toont de huidige hostnaam en informatie over het systeem.
timedatectl Time and Date Control Toont de huidige tijd, tijdzone en synchronisatiestatus van de systeemklok.
localectl Locale Control Toont de ingestelde locale, taal- en toetsenbordinformatie. 
hostnamectl
timedatectl
localectl status

Hostname, tijd en locale veranderen

Voor deze wijzigingen zijn beheerdersrechten nodig. Gebruik sudo alleen voor
commando's die je begrijpt; Ubuntu vraagt om je eigen wachtwoord.

Hostname veranderen

De hostname is de naam van de computer. Stel bijvoorbeeld ubuntu-les in:

sudo hostnamectl set-hostname ubuntu-les

Tijdzone instellen

Bekijk de huidige instellingen en stel voor Nederland de tijdzone in:

sudo timedatectl set-timezone Europe/Amsterdam

Controleer in de uitvoer of de juiste tijdzone staat ingesteld en of de
systeemklok automatisch wordt gesynchroniseerd.

Basis commando's

Commando Volledige naam Beschrijving
ls List Toont de bestanden en mappen in de huidige directory.
ls -1 List, one per line Toont bestanden en mappen elk op een nieuwe regel.
ls -l List, long format Toont bestanden en mappen met uitgebreide informatie, zoals rechten, eigenaar en grootte.
cd Change Directory Gaat naar een andere directory. Zonder extra informatie ga je naar je home-directory.
cd .. Change Directory, parent directory Gaat naar de bovenliggende directory.
mkdir Make Directory Maakt een nieuwe directory.
touch Touch Maakt een leeg bestand aan of werkt de wijzigingsdatum van een bestaand bestand bij.

Opdracht 1

Maak de volgende mappenstructuur via de terminal

Mappenstructuur

https://webterm.app/nl/free-play

Opdracht 2

Schrijf via de GUI in de map Notes/Linux notities over de onderdelen die tijdens de les worden behandeld.

Noteer per onderwerp kort:

wat het onderwerp inhoudt;
welke commando’s erbij horen;
een voorbeeld van hoe je het gebruikt.

Sla je notities op in een Markdown-bestand in de map Notes/Linux.

Terugblik

Kopieer dit bestand voor een nieuwe les en vervang de voorbeeldinhoud. Elke --- begint een nieuwe dia. _class geldt alleen voor de huidige dia. Opmaak staat in ../theme/ubuntu.css; inline CSS is niet nodig. Afbeeldingspaden zijn relatief aan dit Markdown-bestand.

Vraag studenten hun virtuele machine te starten en hun scherm te vergelijken. Links: het aanmeldscherm met een eigen account. Laat studenten inloggen. Rechts: het installatieprogramma met de taalkeuze. Controleer of de installatie is afgerond en of de virtuele machine vanaf de virtuele schijf start.

- Wat is het verschil tussen Linux en Ubuntu? - Waarvoor gebruik je een home-directory? - Wat laten `pwd` en `ls` zien? **Volgende les:** [onderwerp en voorbereiding].